ชื่อหนังสือภาษาอังกฤษ A WORLD WITHOUT BEES

ชื่อหนังสือไทย โลกไร้ผึ้ง

เขียน อลิสัน เบญจามิน (Alison Benjamin) ไบรอัน แมกคัลลัม (Brian McCallum)

แปล ธารพายุ โตวิระ

สำนักพิมพ์ แสงดาว

เนื้อหาโดยย่อและบทวิจารณ์ ศีลาวุธ ดำรงศิริ

ผึ้งถูกนำมาเลี้ยงในเชิงพานิชในหลายประเทศเพื่อเอาน้ำผึ้งและทำหน้าที่เป็น ผู้ผสมเกสรให้กับเกษตรกรรมหลากหลายประเภททั้งในทวีปอเมริกา ยุโรป และเอเชีย
เกษตรกรรมเป็นล้านไร่ต้องใช้ผึ้งเป็นล้านฝูงเพื่อผสมเกสร

เนื้อหาในหนังสือเล่มนี้คือเรื่องจริงที่เริ่มขึ้นเมื่อหลายปีก่อน ผู้เลี้ยงผึ้งเชิงพานิชเผชิญกับปัญหาใหญ่เมื่อผึ้งของพวกเขาหายไป

รายงานการสูญเสียมากกว่าหนึ่งในสาม หรือ บางรายสูงถึง 90% คือสิ่งที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 2006 ถึง 2008 ผลผลิตทางการเกษตรลดลงอย่างน่าใจหาย กระเทือนไปถึงความมั่นคงทางอาหารของมนุษย์

การสืบสวนหาสาเหตุทางวิทยาศาสตร์ดำเนินไปในหลายประเทศโดยเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า Colony Collapse Disorder หรือ ที่ผู้แปลแปลเป็นไทยว่า โรคฝูงล่มสลาย ไม่มีสาเหตุใดที่เด่นชัดที่สุดกับปรากฏการณ์นี้ ซึ่งผลการศึกษาล่าสุดเริ่มชี้ห็นว่ามีสาเหตุมาจากหลายปัจจัยส่งเสริมกัน ตั้งแต่

- ปรสิตต่างๆที่เกาะผึ้ง และนำเชื้อโรคหลายชนิดเข้าสู่ผึ้ง

- ยาฆ่าเชื้อรา ยาฆ่าแมลงอีกหลายสูตร รวมถึงสารเคมีจากพืช GMO ที่มีผลเสียต่อแมลง ป้องกันแมลงกัดกิน สารเหล่านี้ปะปนอยู่ในน้ำต้อยที่ผึ้งเก็บรวบรวม แม้ไม่ได้ฆ่าผึ้งโดยตรงแต่ก็ทำให้ภูมิคุ้มกันของพวกมันอ่อนแอลง

- เกษตรกรรมเชิงเดี่ยวที่ใช้ผึ้งในการผสมเกสรให้ก็ส่งผลให้ผึ้งได้รับสารอาหารที่ไม่หลากหลายเพียงพอ ขาดสารอาหาร

- ความเหนื่อยล้า เครียด จากการถูกขนส่งไปรัฐต่างๆทีละนานๆ

- วงจรชิวิตของพืชและผึ้งที่ปรับเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วและไม่สัมพันธ์กันซึ่งเป็นผลมาจากภาวะโลกร้อน

- พื้นที่สีเขียวและไม้ดอกที่หายไปจากการรุกรานของสังคมมนุษย์ทำให้พวกมัน ต้องออกบินหาอาหารกันไกลกว่าเดิมมากมาย ยังมีผลจากมลพิษอีกมากที่กลบกลิ่นน้ำต้อย และรบกวนระบบนำร่องของพวกมันทำให้มันหาดอกไม้ได้ยากขึ้น

ทั้งหมดนี้ ไม่มีปัจจัยใดทำให้ผึ้งตายทันที แต่เมื่อรวมกันทั้งหมด ก็คงเทียบได้กับ คนขาดสารอาหาร ต้องเผชิญความเครียดและอ่อนล้าในการเดินทางบ่อยๆ มีพยาธิมีเห็บเกาะ รับสารเคมีเป็นพิษวันละหน่อย ขาดแคลนอาหารในบางสัปดาห์ แล้วเป็นไข้หวัดใหญ่ …. ซึ่งสำหรับผึ้งทำให้ผลลัพธุ์คือความหายนะของเผ่าพันธุ์พวกมัน

จะเกิดอะไรขึ้นกับโลกถ้าผึ้งหายไป บทบาทของมันนั้นสำคัญนัก . . .

ตอนนี้มันอาจไม่ใช่แค่เรื่องสมมติอีกแล้ว เพราะทางตอนใต้ของประเทศจีน
ชาวสวนต้องเอาไม้พันขนไก่ไว้ตรงปลาย ไล่ผสมเกสรของสาลี่ทุกต้นทุกดอกเพื่อให้ออกผล เพราะผึ้งในมณฑลทั้งหมดไม่มีเหลืออีกแล้ว

ใน แง่ของเนื้อหาโดยรวม ผู้อ่านบางท่านอาจรู้สึกเวิ่นเว้อไปหน่อย และยังให้ความรู้สึกซ้ำซากในหลายบท เพราะการเน้นย้ำถึงสิ่งที่เกิดขึ้นในกรณีต่างๆในแต่ละบทค่อนข้างละเอียด แต่เหมือนกับยังไม่ได้ข้อสรุปสักที

ในแง่ของการแปล หนังสือเล่มนี้ค่อนข้างเป็นหนังสือที่แปลกันมาตรงๆ คำต่อคำ ประโยคต่อประโยค รูปแบบประโยคเป็นแบบภาษาอังกฤษ ทำให้การอ่านบทแปลเป็นภาษาไทยไม่ลื่นไหลมากนัก และมีบางคำที่แปลผิดความหมายไปบ้าง

โดยรวมแล้วก็นับว่าเป็นหนังสือที่ได้ความรู้ดีครับ