เรื่อง/ภาพ: บัลลังค์ ศิริพิพัฒน์

ผมได้มีโอกาสนั่งพูดคุยกับนักเรียนคณะสัตว์แพทย์ของ ม.เกษตร กำแพงแสน สุนัขที่นอนจ๋อยอยู่ข้างๆ เธอนั้นคือสุนัขจิ้งจอกพันธุ์ไทยที่ถูกจับจากป่ามาขายสู่คนเมือง ขอคุยคร่าวๆ สั้นๆ ให้ได้ใจความ สิ่งที่นักเรียนสัตว์แพทย์คนนั้นอยากจะสื่อ และสิ่งที่ผมรู้สึก

ชิโร่ หมาจิ้งจอกไทย ที่มาเติบโตในเมือง

ชิโร่ คือสุนัขจิ้งจอกไทยวัยหนุ่ม Canis aureus

ชิโร่ ถูกจับพรากจากไออุ่นของแม่ตั้งแต่ตัวน้อย จากมือพรานป่าสู่มือของคนมีเงินที่นิยมเลี้ยงสัตว์ป่า

ชิโร่ ถูกเลี้ยงอย่างหมาในกรง เท้าไม่เคยได้สัมผัสผืนดิน เลี้ยงทิ้งขว้างให้กินแต่อาหารไม่มีประโยชน์ที่พอเพียง

ชิโร่ ป่วยเพราะโรคขาดสารอาหาร ข้อขางองุ้มไม่มีเรี่ยวแรง ถูกปล่อยทิ้ง และสุดท้ายคนมีิเงินก็โยนร่างป่วยๆ ให้กับโรงหมอ

วันนี้….ชิโร่ถูกย้ายมาอยู่ที่คณะสัตว์แพทย์ ม.เกษตรกำแพงแสน ได้รับการเลี้ยงดูที่ดี ตอนนี้ชิโร่ดีขึ้นมากแล้ว

สภาพล่าสุดที่เห็น……ชิโร่ขาดความเป็นสัตว์ป่าและสูญเสียสัญชาตญาณสัตว์ป่าที่ตัวเองมีไปเรียบร้อย เป็นแค่สุนัขที่นอนเฉยๆ นิ่งๆ ไม่ดุร้ายอะไร

“เลิกเถอะครับ ถ้าคุณไม่ซื้อ ก็ไม่มีหมาในป่าที่ไหน ต้องมาตายในเมือง”

ชิโร่ หมาจิ้งจอกไทย ป่วยเป็นโรคขาดสารอาหารเพราะความไม่เอาใจใส่ดูแล

ข้อมูลทั่วไปสุนัขจิ้งจอก
Asiatic Jackal(Golden Jackal)
ชื่อทางวิทยาศาสตร์: Canis aureus

ลักษณะทั่วไป
เป็นสุนัขขนาดกลางคล้ายกับสุนัขไทยพื้นเมือง ขนสีน้ำตาลแกมเหลือง มีลายเป็นเป็นริ้วสีจางคล้ายรูปอานบนหัวไหล่ หูใหญ่ หางสั้นเป็นพวงสีน้ำตาล สุนัขจิ้งจอกมีกลิ่นเหม็นมาก

ถิ่นอาศัย, อาหาร
พบในเนปาล อัสสัม พม่า สำหรับประเทศไทยพบมากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สุนัขจิ้งจอกกินสัตว์เล็ก ๆ กินซากสัตว์ รวมทั้งผลไม้

พฤติกรรม, การสืบพันธุ์
ชอบออกหากินในเวลากลางคืน ส่วนเวลากลางวันมักจะนอนในโพรงดิน หากมีหลายตัวอาจจะไล่จับกินสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ เช่น กวาง โดยมากหากินตัวเดียวหรือเป็นคู่ ไม่ค่อยอยู่เป็นฝูง บางครั้งขโมยไก่ชาวบ้านกิน จะดุเมื่อจวนตัว
สุนัขจิ้งจอกเริ่มผสมพันธุ์ได้เมื่อมีอายุ 2 ปี ระยะตั้งท้องนาน 2 เดือน ออกลูกครั้งละ 4 – 5 ตัว มีอายุยืนถึง 12 ปี

สถานภาพปัจจุบัน
เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535

สถานที่ชม
สวนสัตว์ดุสิต สวนสัตว์เปิดเขาเขียว สวนสัตว์เชียงใหม่ สวนสัตว์นครราชสีมา